JELITA A DEPRESJA – CZY ISTNIEJE ZWIĄZEK?

JELITA A DEPRESJA – CZY ISTNIEJE ZWIĄZEK?

Temat mikrobioty jest przedmiotem intensywnych badań, ponieważ upatruje się w niej ogromną szansę na leczenie wielu chorób, w tym związanych ze zdrowiem psychicznym. Czy słyszałeś/słyszałaś, że jelita to nasz “drugi mózg”? Jelita mają swój własny układ nerwowy tak zwany trzewny składający się z ponad 100 milionów neuronów. “Mózg trzewny” jest zbudowany z gęstej sieci komórek nerwowych identycznych z tymi które budują korę mózgową. Oba układy nerwowe cały czas przesyłają sobie sygnały za pośrednictwem nerwu błędnego, który biegnie od czaszki do brzucha. Nerw błędny jest najdłuższym z nerwów czaszkowych, unerwiającym prawie wszystkie narządy jamy brzusznej. Zaskakujący może być fakt, że aż 90% impulsów nerwowych biegnie z jelit do mózgu.

 

      W naszych jelitach znajdują się również bakterie, które swoją liczebnością przewyższają liczbę komórek ludzkiego organizmu. JELITA WRAZ Z MIKROBIOTĄ JELITOWĄ oraz MÓZG połączone są osią jelitowo-mózgową: mózg-jelita-mikrobiom. Kiedy dochodzi do zaburzenia naszej mikrobioty jelitowej i wkrada się stan zapalny, ta obustronna komunikacja zostaje zaburzona. Zdaniem Karakuły-Juchnowicz i wsp. na funkcjonowanie osi jelito – mózg mają wpływ nie tylko bakterie jelitowe ale i zespół jelita przesiąkliwego, czy nadwrażliwość na gluten oraz kazeinę mleka krowiego.

 

Dlaczego nasz mikrobiom to jeden z kluczowych elementów osi jelita mózg?

Nasze bakterie mają zdolność syntezy neuroprzekaźników oraz neuromodulatorów takich jak: serotonina, dopamina, noradrenalina, GABA, kwas γ-aminomasłowy, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. I tak na przykład serotonina (hormon szczęścia) wpływa na komunikowanie się komórek w mózgu, produkty przeminay materii wytwarzane przez bakterie – a dokładnie maślany – wpływają na aktywność komórek w barierze krew-mózg. Mikrobiom jelitowy również stymuluje układ odpornościowy do wytwarzania cytokin zapalnych co wpływa na fizjologię mózgu.

 

Depresja to poważne zaburzenie zdrowia psychicznego. Jedną z koncepcji patogenezy depresji oraz stanów lękowych jest proces zapalny toczący się w organizmie.

Wielu psychiatrów odnotowało znaczną poprawę stanu zdrowia swoich pacjentów którzy korzystają z diety śródziemnomorskiej, która została wprowadzona w celu zmniejszenia stanu zapalnego oraz przywrócenia rownowagi mikorbioty jelitowej. Okazuje się, że nasz mikrobiom wpływa na chęć sięgnięcia po konkretne produkty żywnościowe. Dzieje się tak wówczas kiedy mikrobiota potrzebuje pożywienia do swojego wzrostu, albo też wywołując zaburzenia nastroju gaspodarza “zmusza” go niejako do spożycia pożądanego przez siebie produktu. Zdaniem Whitakera i wsp. osoby z zaburzeniami depresyjnymi preferowały produkty bogate w cukry oraz tłuszcze nasycone. Takie osoby również chętniej sięgały po napoje słodzone co oczywiście może prowadzić do przyrostu szkodzących nam bakterii, a tym samym do nasilenia i pogłębienia symptomów.

 

      Mając na uwadze, iż jedną z przyczyn depresji może być stan zapalny, Dinan i wsp. wprowadzili w 2013 roku pojęcie “psychobiotyk”. Zdefiniowali go jako żywy organizm, który spożywany w odpowiedniej ilości przyczynia się do poprawy samopoczucia pacjentów z zaburzeniami psychicznymi. Badania wskazują, że bakterie z rodzaju Bifidobacterium mają zdolność hamowania reakcji zapalnych przywracając jednocześnie równowagę pomiędzy cytokinami: pro i przeciwzapalnymi u osób cierpiących na ZJD.

 

Niezwykle odkrywcze wydaje się być potencjalny wpływ mikrobioty na temperament, czy cechy osobowości, bowiem po przeprowadzonych badaniach stwierdzono, że osoby które były leczone na przewlekłe choroby jelit wykazywały podobne cechy. Osoby te charakreryzowaly się nadmierną lękowością, perfekcjonizmem, zachowaniem obsesyjno-kompulsywnym.

 

Jeszcze do niedawna uważano, że depresja, czy też traumatyczne przeżycia mogą doprowadzić do chorób układu pokarmowego. Co więcej, uważano, że ZJD jest dolegliwością o podłożu psychicznym, tymczasem dziś wiemy, że jej przyczyną jest m.in. dysbioza jelitowa, ale o tym więcej już wkrótce. Dzięki badaniom Michaela D. Gershona z Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku, wiemy, że “schorowane jelita” mogą wywołać pogorszenie stanu psychicznego, natomiast choroby jelit mogą być pierwotną przyczyną długotrwałego stresu.

 

Zaburzenia depresyjne oraz lękowe związane z teorią zapalną prowadzą do wniosku, iż współpraca specjalistów z zakresu psychologii, psychiatrii oraz gastroenterologii i detetyki stanie się nieodzwona w procesie powrotu do zdrowia pacjentów.

 

PIŚMIENNICTWO:
1. Czajeczny D., Kabzińska K., Wójciak R.W., Od wielkiej genetyki do neuropsychologii, zarys historii badań nad powiązaniem mikrobiomu z zachowaniem człowieka, Postępy mikrobiologii- Advancements of Microbilogy 2020, 59, s.7
2.Gulas E., Wysiadecki G., Strzelecki D., Gawlik-Kotelnicka O., Polguj M., Jak mikrobiologia może wpływać na psychiatrię? Powiązania między florą bakteryjną jelit a zaburzeniami psychicznymi, Psychiatr. Pol. 2018; 52(6) s. 1028-1029, 1031.
3.Karakuła-Juchnowicz H., Dzikowski M., Pelczarska A., Dzikowska I., Juchnowicz D., Znaczenie zaburzenia osi jelitowo-mózgowej i nadwrażliwości na antygeny pokarmowew etiopatogenezie schizofrenii, https://www.researchgate.net/profile/Hanna-Karakula-Juchnowicz/publication/281120462_The_brain-gut_axis_dysfunctions_and_hypersensitivity_to_food_antigens_in_the_etiopathogenesis_of_schizophrenia/links/55d7793608aed6a199a686b8/The-brain-gut-axis-dysfunctions-and-hypersensitivity-to-food-antigens-in-the-etiopathogenesis-of-schizophrenia.pdf s. 5, 24.02.2021.
4. Kurnik-Łucka M. Drugi mózg, https://nauka.uj.edu.pl/aktualnosci/-/journal_content/56_INSTANCE_Sz8leL0jYQen/74541952/135554494 22.02.2021.
5. Liśkiewicz P, Pełka-Wysiecka J., Wroński M., Bąba-Kubiś A., Samochowiec J., Flora jelitowa a patomechanizm powstawania zaburzeń afektywnych i lękowych — aktualny stan wiedzy i dalsze perpektywy, tom 15, nr 2, s. 70, 72-75.
6.Woźniak O., Przez jelita do mózgu. Bakterie rządzą naszymi myślami, http://a.umed.pl/press/doc/2015/10_2015/27.10-gw3.pdf 2.24.2021.
7. Mazur M., Ruciński J., Komunikacja pomiędzy mikrobiomem jelitowym a ośrodkowym układem nerwowym – rola nerwu błędnego, https://www.researchgate.net/publication/339460322_Komunikacja_pomiedzy_mikrobiomem_jelitowym_a_osrodkowym_ukladem_nerwowym_-_rola_nerwu_blednego 2.24.2021.
8. Zdrowie psychiczne. Droga do nowych metod leczenia? https://www.biocodexmicrobiotainstitute.com/sites/default/files/2019-10/Dossier_thematique_01_7_PL_Sante_Menthale.pdf s. 3-4, 7, 9-10. 2.24.2021.



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *